Publikacje

Strona główna / Publikacje / Ciągłość i zmiana. Sto lat rozwoju polskiej wsi

Redakcja naukowa Maria Halamska, Monika Stanny, Jerzy Wilkin

Ciągłość i zmian

Ciągłość i zmiana
Sto lat rozwoju polskiej wsi
Tom 1 i 2

Warszawa 2019, 1260 s.
Wydawca: Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN
Partner wydawniczy: Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o.

ISBN 978-83-7383-998-4

 

 

Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” w latach 2017–2019.
Partnerem w projekcie jest Główny Urząd Statystyczny.

 

 

Książka do nabycia w księgarni internetowej Wydawnictwa Naukowego Scholar:

http://scholar.com.pl/pl/glowna/3716-ciaglosc-i-zmiana-brsto-lat-rozwoju-polskiej-wsi.html

 


O Monografii:


Inspiracją do przygotowania tej monografii była przypadająca w tym roku setna rocznica odzyskania przez nasz kraj niepodległości. Minione stulecie to dla badaczy społecznych fascynujący okres zmian we wszystkich dziedzinach życia, w tym fundamentalnych przemian systemowych. Wieś i rolnictwo odegrały w tych przemianach bardzo ważną rolę. Oddawana do rąk czytelników monografia to podstawowa publikacja, powstała w wyniku realizacji interdyscyplinarnego projektu badawczego.
Projekt ten realizowany jest w Instytucie Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk od 2015 r., a jego zakończenie przewidziane jest na rok 2019. Wykonawcami projektu są przede wszystkim pracownicy Instytutu, ale udało się pozyskać do współpracy wybitnych uczonych, w roli autorów i recenzentów, z innych środowisk naukowych, także spoza Warszawy. Ta monografia jest dowodem owej współpracy. Wszystkie rozdziały zawarte w tej publikacji mają charakter autorski, ale ich dobór, zakres analiz i usytuowanie wynikają z idei i celów badawczych przyjętych przez inicjatorów i redaktorów tego przedsięwzięcia badawczego.

Celem tego projektu był wielowymiarowy opis procesów, prawidłowości rozwojowych i ich efektów dla zmieniającej się roli wsi w życiu gospodarczym, społecznym i kulturowym kraju, w okresie stu lat od odzyskania przez Polskę niepodległości, a więc w latach 1918–2018 oraz rozwinięcie dialogu wokół ujawnionych problemów społeczno-gospodarczych ważnych nie tylko dla mieszkańców wsi, ale i dla całego społeczeństwa.

Kilkadziesiąt opracowań zawartych w tej publikacji książkowej składa się na obraz i znaczenie szczególnie ważnego i, liczbowo ujmując, największego aktora dziejów naszego kraju w ubiegłym stuleciu, jakim była ludność wiejska, wśród której dominowała ludność chłopska. Znaczenie historyczne i jej rola w rozwoju zasługuje na dowartościowanie. Liczymy, że nasza publikacja spełni to zadanie.

 

ze Wstępu

 

 

SPIS TREŚCI


WSTĘP  9


Cecylia Leszczyńska,
Wieś pouwłaszczeniowa 15

TOM 1
LUDNOŚĆ, JEJ STRUKTURA I WARUNKI BYTU 49

Adam Czarnecki,
Urbanizacja kraju i jej etapy     51

Izasław Frenkel, Andrzej Rosner, Monika Stanny,
Kształtowanie się populacji ludności wiejskiej     77

Andrzej Rosner, Monika Stanny,
Przemiany struktury społeczno-zawodowej ludności wiejskiej       119

Konrad Czapiewski, Krzysztof Janc,
Od analfabetyzmu do wykształcenia wyższego     147

Sławomir Kalinowski,
Wiejska bieda – (nie)obecność na polskiej wsi      169

Maria Halamska, Dominika Zwęglińska-Gałecka,
Od wsi chłopskiej do robotniczej     203

SPOŁECZNOŚCI WIEJSKIE I ICH INSTYTUCJE 249

Maria Wieruszewska,
Społeczności wiejskie w stuleciu przemian      251

Sylwia Michalska,
Rodzina wiejska w genderowej perspektywie, czyli o sytuacji kobiet     287

Krzysztof Gorlach, Zbigniew Drąg,
Od gospodarstwa chłopskiego do przedsiębiorstwa rodzinnego     323

Wojciech Sadłoń,
Ciągłość i zmiana wiejskich parafii katolickich       351

Jarosław Domalewski,
Szkoła wiejska jako moderator zmian systemowych    389

Ryszard Kamiński, Anna Sitek,
Wiejskie organizacje społeczne      421

Konrad Burdyka,
Od pastwiska do orlika – proces usportowienia polskiej wsi    455

KULTURA WIEJSKA, KULTURA CHŁOPSKA 483

Izabella Bukraba-Rylska,
Kultura wsi – kontekst lokalny, narodowy, globalny    485

Wiesław Myśliwski,
Kres kultury chłopskiej     521

Andrzej Mencwel,
Kultura chłopska: kres, koniec, próg?     533

Stanisław Obirek,
Polska wieś wobec katolicyzmu – refleksja antropologiczna    549

Małgorzata Gelo-Kluczyńska,
Amatorski teatr ludowy – miejsce przechowania wiejskich tradycji i obrzędów     577

WIEŚ I POLITYKA 597

Grzegorz Foryś,
Od ruchów chłopskich do protestów rolniczych     599

Tomasz Kozłowski, Jan Olaszek,
Dynamika rozwoju rolniczej „Solidarności” (1980–1989)     629

Fryderyk Zalewski,
Historyczna zmienność partii chłopskich i instytucjonalizacja ruchu ludowego po 1918 roku    647

Andrzej K. Piasecki, Arkadiusz Ptak,
Wiejska społeczność w procesie kreowania władz lokalnych     673

TOM 2
PRZESTRZEŃ WIEJSKA 707

Tomasz Figlus,
Przemiany struktur przestrzennych osadnictwa wiejskiego    709

Jerzy Bański,
Miejsce obszarów wiejskich w planowaniu przestrzennym     741

Łukasz Komorowski, Monika Stanny,
(R)ewolucja wyposażenia wsi w wodę, prąd i telefon      761

Katarzyna Bańkowska,
Przyroda jako dobro produkcyjne, dobro publiczne i wartość społeczna    803

ZIEMIA, ROLNICTWO I DZIAŁALNOŚĆ POZAROLNICZA 839

Jerzy Wilkin,
Ewolucja znaczenia ziemi rolniczej w rozwoju wiejskiej gospodarki    841

Józef Stanisław Zegar,
Rolnictwo w przestrzeni społeczno-ekonomicznej Polski     879

Błażej Jendrzejewski,
Rola lasów i gospodarki leśnej w rozwoju kraju    909

Krystian Heffner,
Pozarolnicza działalność gospodarcza na obszarach wiejskich     947

Vitaliy Krupin,
Handel zagraniczny artykułami rolno-spożywczymi    977

INSTYTUCJE GOSPODARCZE I ZMIANY INSTYTUCJONALNE 1011

Marta Błąd,
Reformy rolne Polski Odrodzonej    1013

Mirosław Drygas, Iwona Nurzyńska,
Instytucje wspierające przemiany wsi i rolnictwa w III RP   1047

Anna Rosa,
Działalność banków spółdzielczych    1077

Wiesław Koczur,
Geneza i rozwój ubezpieczenia społecznego rolników  1097

Jakub Jasiński,
Ewolucja systemu doradztwa i wsparcia badawczego rolnictwa    1125

PRZYBYSZEW – CIĄGŁOŚĆ I ZMIANA 1161
Marek Kłodziński,
Wieś Przybyszew – zmieniające się formy wielofunkcyjności    1163

BIOGRAMY AUTORÓW     1217
INDEKS NAZWISK    1235

Powrót