Publikacje
Redaktor prowadzący: Monika Stanny
![]() |
Europejski Kongres Odnowy i Rozwoju WsiWarszawa 2025, 254 s. |
Publikacja jest dostępna na licencji Creative Commons – Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowa (CC-BY), pewne prawa zastrzeżone na rzecz autorów oraz Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN.
Publikacja została sfinansowana ze środków Ministerstwa Rozwoju Wsi i Rolnictwa.
Pełna publikacja do pobrania (plik PDF)
Europejski Kongres Odnowy i Rozwoju Wsi był wyjątkowym wydarzeniem, które zgromadziło przedstawicieli nauki, polityki, samorządów i organizacji społecznych oraz mieszkańców obszarów wiejskich, aby wspólnie rozmawiać o przyszłości polskiej wsi w kontekście wyzwań związanych z budowaniem odpornych i solidarnych społeczności.Niniejsza księga pokongresowa dokumentuje przebieg obrad plenarnych i wydarzeń towarzyszących – prezentuje wystąpienia, dyskusje oraz re-fleksje uczestników. Stanowi nie tylko zapis ważnego spotkania, lecz także źródło wiedzy oraz inspiracji dla wszystkich zainteresowanych kierunkami rozwoju obszarów wiejskich – w Polsce i całej Europie.
SPIS TREŚCI
WPROWADZENIE 9
WSTĘP 11
DZIEŃ WIELKOPOLSKI, ROZWOJU LOKALNEGO I MŁODZIEŻY 15
Otwarcie Europejskiego Kongresu Odnowy i Rozwoju Wsi 17
Fenomen „Wielkopolskiej Odnowy Wsi” 21
Odnowa i rozwój wsi na przykładzie regionów partnerskich województwa wielkopolskiego 24
Kobiety w głównych rolach 28
Wizja rozwoju obszarów wiejskich, wyzwań edukacyjnych i kulturowych w Europie z perspektywy młodych ludzi 32
Rola nauki w kreowaniu rolnictwa i rozwoju wsi przyszłości 36
Produkcja żywności jako kluczowy element tożsamości wsi 40
Samorządy, kraj, Unia Europejska, banki a rozwój lokalny 43
Zdrowie ludności wiejskiej wobec zmian demograficznych w Polsce 45
Aktywność fizyczna, turystyka wiejska, sportowcy. Prezentacje olimpijczyków 49
DZIEŃ EUROPY 53
Otwarcie drugiego dnia Kongresu – „Dzień Europy” 55
Wizja dla rolnictwa i żywności 60
Przyszłość rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich 64
Rozwój obszarów wiejskich – proponowane zmiany w polityce po 2027 roku 69
Wielofunkcyjność a rolnictwo w rozwoju obszarów wiejskich 72
Europejski Parlament Wiejski – propozycje dla polskiej prezydencji 77
Polski Parlament Wiejski 80
AGRIREGIONS. Dobre praktyki w zakresie rozwoju obszarów wiejskich 82
ARGE – program dla wsi 86
Regiony o odnowie i rozwoju wsi 88
Depopulacja obszarów wiejskich – wyzwania i rozwiązania na przykładach Hiszpanii i Polski 93
Wzmacnianie społeczności wiejskich na drodze do zrównoważonej transformacji 96
Nadzieje następnej generacji. Punkt widzenia młodzieży 98
Poza dużymi miastami 102
Przykład wsi – pomnika historii 106
DZIEŃ POLSKI 109
Otwarcie trzeciego dnia Kongresu 111
Podsumowanie 20 lat polskiej wsi w Unii Europejskiej 115
Ocena stanu polskiej wsi z perspektywy regionów 123
Przyszłość wsi. Kierunki przemian 127
Wyzwania współczesności: gospodarka, środowisko, klimat, energia, bezpieczeństwo 132
„Srebrna gospodarka” na obszarach wiejskich 137
Podsumowanie Kongresu 141
OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA NAUKOWA „POLSKA WIEŚ – WIZJA ODNOWY I ROZWOJU” 147
Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Polska wieś – wizja odnowy i rozwoju” 149
FORUM LIDERÓW OBSZARÓW WIEJSKICH 159
II edycja Forum Liderów Obszarów Wiejskich 161
SPOTKANIE POLSKIEGO PARLAMENTU WIEJSKIEGO 167
Spotkanie Polskiego Parlamentu Wiejskiego – dobre praktyki parlamentów wiejskich z innych krajów i polskie plany na przyszłość 169
INICJATYWY I PARTNERSTWA DLA ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH 175
Wpływ lokalnych strategii rozwoju na rozwój obszarów wiejskich 177
Rola Sołeckich Strategii Rozwoju Wsi w aktywizacji mieszkańców obszarów wiejskich 181
XXXIX Zgromadzenie Ogólne Związku Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej 185
Banki lokalne na rzecz odnowy i rozwoju wsi – wizja przyszłości 190
Projekty i działania stowarzyszenia Polska Sieć Odnowy i Rozwoju Wsi 194
Spotkanie Europäische ARGE Landentwicklung und Dorferneuerung 197
Spotkanie AGRIREGIONS (regiony rolnicze Europy) 201
Rolnictwo w dobie nowych możliwości 206
Nauka i doradztwo dla praktyki rolniczej 209
Konferencja „Biogaz rolniczy jako droga transformacji energetycznej obszarów wiejskich” 214
Agroinnowacje 2025: nowoczesne rozwiązania dla zrównoważonego rozwoju rolnictwa i budownictwa wiejskiego 217
Wieś wobec zmian klimatu – zagrożenia i szanse dla społeczności lokalnych 220
Konferencja „Czerpiąc ze źródeł – najlepsze przykłady” 223
Konferencja „Edukacja dostosowana do potrzeb wsi. Stowarzyszenia prowadzące małe szkoły i małe przedszkola na wsi – osiągnięcia, wyzwania i potrzeby” 227
Kobiety w Centrum 231
„Jakiej wsi chcemy?” – warsztaty dla młodzieży 235
Blok sportowy 238
Wizyta studyjna w Muzeum Narodowym Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie 246
Wystawa „Kobieta w wielkopolskiej kulturze tradycyjnej” 250






