Patrycjusz Zarębski

Gospodarka oparta na wiedzy na obszarach peryferyjnych w Polsce Warszawa 2026, 219 s. Copyright © by Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN, Warszawa 2026 Copyright © by Wydawnictwo Naukowe Scholar Sp. z o.o., Warszawa 2026 ISBN 978-83-68091-97-7 ISSN 2543-5817 DOI: 10.7366/9788368091977

Publikacja finansowana ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu „Wektory Nauki”.
Nr projektu: WNM/SP/0017/2025/01

Badania wykorzystane w publikacji zostały sfinansowane przez Narodowe Centrum Nauki w ramach konkursu MINIATURA 4, projekt nr DEC-2020/04/X/HS4/00411 pt. „Systemy innowacji w regionach peryferyjnych”.

Do pobrania pełna wersja publikacji (plik PDF)

Spis treści

Wprowadzenie  7
1. W poszukiwaniu istoty peryferyjności – ujecie wielowymiarowe  16
1.1. Konceptualizacja i ewolucja pojęcia peryferyjności  16
1.2. Mechanizmy kompensacji w rozwoju obszarów peryferyjnych  25
1.3. Innowacje jako mechanizm transformacji obszarów peryferyjnych  33
1.4. Peryferyjność w Unii Europejskiej a polityka spójności i innowacji  44
2. Teoretyczne fundamenty gospodarki opartej na wiedzy w kontekście rozwoju peryferii  52
2.1. Peryferyjność w teoriach polaryzacji rozwoju gospodarczego  55
2.2. Architektura gospodarki opartej na wiedzy  59
2.3. Systemy i modele innowacji w gospodarce opartej na wiedzy 68
3. Relacyjna struktura gospodarki opartej na wiedzy i jej powiązania z innowacyjności  74
3.1. Operacjonalizacja gospodarki opartej na wiedzy  74
3.2. Charakterystyka komponentów GOW w układzie powiatowym  75
3.2.1. Dostępność przestrzenna 75
3.2.2. Problematyka demograficzna  80
3.2.3. Lokalny rynek pracy  84
3.2.4. Wiedza analityczna 88
3.2.5. Wiedza syntetyczna  94
3.2.6. Wiedza symboliczna  98
3.2.7. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne  102
3.2.8. Polityka innowacyjności i konkurencyjności  106
3.3. Analiza struktury relacji miedzy komponentami GOW 111
3.4. Operacjonalizacja innowacyjności w układzie powiatowym 118
3.5. Analiza zależności miedzy komponentami gospodarki opartej na wiedzy a innowacyjności  122
3.6. Porównanie wyników analizy sieciowej i regresji przestrzennej  136
4. Zróżnicowanie gospodarki opartej na wiedzy w układzie centrum–peryferie  140
4.1. Poziom gospodarki opartej na wiedzy w powiatach  140
4.2. Typologia powiatów w układzie centrum–peryferie  143
4.3. Peryferyjność jako konfiguracja komponentów bgospodarki opartej na wiedzy  151
5. Przedsiębiorstwa na obszarach peryferyjnych – diagnoza mechanizmów innowacyjności   155
5.1. Metodyka badań i charakterystyka próby badawczej   155
5.2. Aktywność i bariery innowacyjności przedsiębiorstw  162
5.3. Współpraca na rzecz innowacji i integracji wiedzy  167
5.4. Instytucjonalne i społeczne uwarunkowania innowacyjności   171
5.5. Mechanizmy innowacyjności przedsiębiorstw na obszarach peryferyjnych – ujecie syntetyczne   176
Podsumowanie   179
Bibliografia   187
Aneksy   207
Aneks 1. Podejście dziedzinowe: klasyfikacja Przetwórstwa przemysłowego i usług według intensywności B+R (PKD 2007)  207
Aneks 2. Ankieta: Innowacyjność przedsiębiorstw na obszarach peryferyjnych. Kwestionariusz dla przedsiębiorców   210
Wykaz tabel i rycin   216
Tabele   216
Ryciny   218