Publikacje

Strona główna / Publikacje / Ciągłość i zmiana. Sto lat rozwoju polskiej wsi. Tom 3

Redakcja naukowa: Maria Halamska, Monika Stanny, Jerzy Wilkin

Ciągłość i zmiana
Sto lat rozwoju polskiej wsi
Tom 3

Warszawa 2021, 458 s.

Wydawca
Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk
Partner wydawniczy
Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o.

ISBN 978-83-66470-85-9
ISSN 2720-0264
DOI 10.53098/978-83-66470-85-9

Publikacja wsparta przez Fundację Wspomagania Wsi, Fundację RURall i Polskie Wydawnictwo Rolnicze

O Monografii:

Trzeci tom pracy zbiorowej Ciągłość i zmiana. Sto lat rozwoju polskiej wsi jest ostatnią publikacją, która powstała w ramach interdyscyplinarnego projektu realizowanego w Instytucie Rozwoju Wsi i Rolnictwa w latach 2015–2020, podjętego w celu uczczenia setnej rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę. Początkowo były to badania własne, od 2017 roku projekt uzyskał finansowanie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu DIALOG i został zatytułowany „Ciągłość i zmiana – sto lat rozwoju wsi i rolnictwa Polski. Współpraca interdyscyplinarna nauk humanistycznych i społecznych na rzecz dialogu środowiskowego”. W formule projektu znajdowało się otwarcie na stosunkowo szerokie środowisko naukowe, co dokumentują nazwiska autorów opracowań w każdym z trzech tomów oraz nazwy ośrodków, w których pracują.

To programowe otwarcie na środowisko zajmujące się rozwojem wsi i rolnictwa zaowocowało dialogiem, także międzypokoleniowym. Formuła dialogu została wpisana w problematykę drugiej konferencji poświęconej stuleciu niepodległości – „Sto lat rozwoju polskiej wsi. Interdyscyplinarny dialog międzypokoleniowy”, zorganizowanej 19 i 20 września 2019 roku. Dialog ten – co pokazują teksty zamieszczone w niniejszej publikacji – był także prowadzony z tekstami już opublikowanymi w dwóch wcześniej wydanych tomach ( Halamska, Stanny, Wilkin 2019). Konferencja miała podobną do pierwszej strukturę tematyczną, nie była jednak jej powtórzeniem, ale dopełnieniem. Pierwsza konferencja koncentrowała się na „ciągłości i zmianie”, druga – na „dialogu międzypokoleniowym”, ogląd tego samego zjawiska różnicuje bowiem także przynależność pokoleniowa, a każde pokolenie naukowców ma w minionym stuleciu inny „czas przeżyty” i inny sposób oceny tego okresu. Materiały zgłoszone na tę właśnie konferencję złożyły się na niniejszą publikację. W pierwszych dwóch tomach nacisk położono na procesy społeczne, ekonomiczne i kulturowe – ich rytm, momenty przyspieszenia i spowolnienia zmian.

Celem trzeciego tomu jest również „wielowymiarowy opis procesów, prawidłowości rozwojowych i ich efektów dla zmieniającej się roli wsi w życiu gospodarczym, społecznym i kulturowym kraju, w okresie stu lat od odzyskania przez Polskę niepodległości, a więc w latach 1918–2018”, dodatkowo jednak „rozwinięcie dialogu wokół ujawnionych problemów społeczno-gospodarczych ważnych nie tylko dla mieszkańców wsi, ale i dla całego społeczeństwa”.

Ze wstępu

SPIS TREŚCI:

WSTĘP 7

TOM 3

SPOŁECZNE I KULTUROWE KORELATY ZMIAN 13

Hanna Podedworna

Społeczności wiejskie: zróżnicowane reakcje na zmiany społeczne w przestrzeni wiejskiej 15

Ewelina Szpak

Wieś w tyglu zmian – przeobrażenia społeczne i mentalne na wsi polskiej po 1945 roku 31

Katarzyna Chmielewska

Awans chłopów – obrazy w kulturze 49

Aleksandra Bilewicz