dr
Ruta Śpiewak
Zakład Socjologii WsiAdiunkt
Adres email: ruta.spiewak@irwirpan.waw.pl
Telefon służbowy: +48 22 657 28 06
Pokój 224 -C
PROBLEMATYKA BADAWCZA
przemiany społeczne na obszarach wiejskich, alternatywne sieci żywności i postawy konsumentów oraz producentów zaangażowanych w takie sieci, rolnictwo ekologiczne, rozwój wiejski, gentryfikacja
WYKSZTAŁCENIE
2012 - Tytuł doktora nauk społecznych, uzyskany na wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. Praca doktorska zatytułowana: Mieszkańcy wsi wobec nowego modelu rozwoju wiejskiego na przykładzie wybranego regionu.
2004-2007 - Studia Doktoranckie na wydziale w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych, Uniwersytet Warszawski.
1997-2003 - Studia w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych, UW (praca magisterska na temat: „Mieszkańcy i władze samorządowe o swojej gminie i jej rozwoju - zderzenie czy wspólnota opinii")
2001 - Stypendium Sokratesa w Göteborg University, Szwecja
2017 (maj) - Stypendium w Ruralia Institute, Mikkeli
2019-2020 - Stypendium naukowe w Indiana University Bloomington TUTAJ
PROJEKTY BADAWCZErozwiń
Główny wykonawca:
- 2020-2022 - "System jakości gwarancją dobrej wieprzowiny" (finansowanie Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa)
- Sierpień 2018 - (planowany termin zakończenia) sierpień 2021: "Zwrot jakościowy? O roli i znaczeniu nowych postaw konsumentów i producentów na przykładzie alternatywnych sieci żywności" (finansowanie NCN)
-
Czerwiec 2017 - maja 2018: "Sto lat rozwoju polskiej wsi" (finansowanie Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa)
-
Maj 2017 -grudzień 2017: "Marketing, promocja oraz analiza rynku: analiza rynku produkcji ekologicznej w Polsce, w tym określenie szans i barier dla rozwoju tego sektora produkcji; System transferu wiedzy w rolnictwie ekologicznym - określenie barier rozwoju rynku" (finansowanie MRiRW)
-
Marzec 2016 - grudzień 2016: "Prorozwojowe wykorzystania rolnictwa ekologicznego w polityce i działaniach samorządów lokalnych -analiza wybranych przypadków" (finansowanie MRiRW)
- Maj 2014 - listopad 2017: "Organizacje rolnicze w Polsce: ich siła i wpływ na politykę państwa" (finansowanie NCN)
- Maj 2014 - maj 2017: "Struktura społeczno-zawodowa wsi i jej świadomościowe korelaty" (finansowanie NCN)
- Styczeń 2013 - grudzień 2013: "Rolnictwo ekologiczne czynnikiem rozwoju lokalnego" (finansowanie MRWiR)
- Kwiecień 2013 - kwiecień 2014: "Strategia dla Centrum Wdrażania Projektów przy Białowieskim Parku Narodowym"
- 2012 - "Solidarność i pamięć"
- 2008-2012: "Mieszkańcy wsi wobec nowego modelu rozwoju wiejskiego na przykładzie wybranego regionu"
PUBLIKACJE
MONOGRAFIE I PRACE ZBIOROWE POD REDAKCJĄrozwiń
-
KSIĄŻKI WSPÓŁAUTORSKIE
- Stanny M., Śpiewak R., Kryńska K. (2025) Aktywne na wielu polach. Współczesne polskie rolniczki, Warszawa, IRWiR PAN https://doi.org/10.53098/978-83-89900-91-3
- Rosner A., Śpiewak R., Kozdroń E., (2018) Patrząc na wieś. Sto lat rozwoju polskiej wsi. Warszawa, IRWiR PAN, Wydawnictwo Naukowe Scholar.
- Halamska M., Michalska S., Śpiewak R., (2016). Studia nad Strukturą Społeczną Wiejskiej Polski Tom 1. Stare i Nowe Wymiary zróżnicowania społecznego. Warszawa, IRWiR PAN, Wydawnictwo Naukowe Scholar.
ROZDZIAŁY W KSIĄŻKACH
- Śpiewak R., (2023). Mniej. W: Halamska M., Kłodziński M., Stanny M. (red), Polska wieś 2044. Wizja Rozwoju (s.141-146), Warszawa: Wydawnictwo IRWiR PAN
- Śpiewak R., (2019). Chłopi - nowi chłopi - quasi-chłopi. O zanikaniu i odradzaniu się klasy chłopskiej. W: Kurczewska U., Głowania M., Ogrodnik W., Wasilewski D. (red), Co się dzieje z polskim społeczeństwem? Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Ireneuszowi Krzemińskiemu (s. 323-334), Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
- Śpiewak R., (2015). Rural Area inhabitants in the Context of New Model of Rural Area Development. In: Zajda K., Michalska S. (eds.), Introduction, Young Researchers and the Problems of Polish Rural Areas, (pp. 15-30), Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
ARTYKUŁY NAUKOWE W CZASOPISMACHrozwiń
-
- Mamonova N., Śpiewak R., Bilewicz A., Chęcińska K., Sălcudean M., I., Gonda N., Bori P. (2026). Seeds of Discord or Lanes of Solidarity? Understanding farmers’ protests in Central and Eastern Europe within the context of increasing Ukrainian grain flows. TNI.
-
-
Śpiewak R., Halamska M.. (2025). A Stranger in My Village: Ukrainian Refugees in Poland’s Rural Areas. Central and Eastern European Migration Review 14(2): 355-375. https://doi.org/10.54667/ceemr.2025.33
- Wilczyńska E., Dudek M., Kryńska K., Śpiewak R. (2025). Polish women farmers in the 21st century - between conservatism and unarticulated emancipation. Przegląd socjologiczny. Vol. 74 No. 2 (2025). DOI: 10.26485/PS/2025/74.2/8
- Bilewicz A., Śpiewak R. (2024). A repeasantisation in Poland? New farmers, the peasant mode of production and their situations in the local communities. The Journal of Peasant Studies. Published online 09 Feb 2024
- Robinson, J. M., & Śpiewak, R. (2023). In Common or Enclosed: A Comparison of Farmers' Market Development in Poland and the United States. International Journal of the Commons, 17(1), pp. 211-227. DOI: https://doi.org/10.5334/ijc.1219
- Śpiewak, R. and Goszczyński, W. (2023). Alternative Food Networks from the Institutional Perspective. The International Journal of Sociology of Agriculture and Food. Paris, France, 29(1), pp. 5-24. doi: 10.48416/ijsaf.v29i1.482.
- Śpiewak R., Kłoczko-Gajewska A., Kłobukowska J. (2022). Znaczenie obszarów wspólnie użytkowanych (land commons) w Polsce w produkcji żywności - wstęp do dyskusji. Wieś i Rolnictwo nr 3 (196), s. 109-132 .DOI: https://doi.org/10.53098/wir032022/04
-
Dudek M., Śpiewak R. (2022). Looking Forward to When it is Over: Reactions and Short-Term Coping Micro-Strategies of Polish Fruit and Vegetable Farmers during the Covid-19 Pandemic. European Countryside 14 (2022), s. 770-789. DOI: https://doi.org/10.2478/euco-2022-0038
- Goszczyński W., Śpiewak R. (2022). The dark side of the bun: endo and exogenous class exclusions in Polish alternative food network. Food, Culture & Society: An International Journal of Multidisciplinary Research, s. 1-27. DOI:10.1080/15528014.2022.2096367
- Dudek M., Śpiewak R. (2022). Effects of the COVID - 19 Pandemic on Sustainable Food Systems: Lessons Learned for Public Policies? The Case of Poland. Agriculture, 2022, 12, 61. https://doi.org/10.3390/agriculture12010061
- Jackson P., Guadalupe Rivera Ferre M., Candel J., Davies A., Derani C., Vries H., Dragović-Uzelac V., Hoel A., Holm L., Mathijs E., Morone P., Penker M., Śpiewak R., Termeer K. & Thogersen J. (2021). Food as a commodity, human right or common good. Nature Food 2, 132-134.
- Meta Robinson J., Leila Mzali L., Knudsen D, Farmer J., Śpiewak R., Suttles S., Burris M., Shattuck A., Valliant J., Babb A. (2021). Food after the COVID-19 Pandemic and the Case for Change Posed by Alternative Food: A Case Study of the American Midwest. Global Sustainability. Published online by Cambridge University Press.
- Śpiewak R., Jasiński J. (2020).Organic Farming as a Rural Development Factor in Poland - the Role of Good Governance and Local Policies. Journal on Food System Dynamics, Vol. 11, No 1 (2020).
- Goszczyński W., Śpiewak R., Bilewicz A., Wróblewski M. (2019). Between Imitation and Embeddedness: Three Types of Polish Alternative Food Networks. This article belongs to the Special Issue The Invisible Sustainability of Otherness: Rethinking Food Systems from the Margins.
- Śpiewat R., Jasiński J. (2019). Knowledge Transfer in the Organic Farming System: the Role of Agricultural Advisory Service, Journal of Agribusiness and Rural Development, 51(1), 77-83.
-
Bilewicz A., Śpiewak R., Beyond the "Northern" and "Southern" divide. Food and Space in Polish Consumer Cooperatives East European Politics & Societies and Cultures.
- Milczarek-Andrzejewska D., Śpiewak R. (2018). Farmer's associations: their resources and chanells of influence. Evidence from Poland. Sociologia Ruralis.
- Śpiewak R., Milczarek-Andrzejewska D., Ciechomska A. (2016). Agricultural organization in Poland - an attempt towards typology. Journal of Agribusiness and Rural Development.
- Śpiewak R., (2016). Multifunctionality of organic farming: case study from Southern Poland. European Countryside, 1.2016.
- Śpiewak R., (2016). The Social Process of Defining Quality Food, Based on the Opinions of Polish Consumer Cooperative Members [Społeczny proces definiowania wysokiej jakości żywności w świetle opinii członków polskich kooperatyw spożywczych] Wieś i Rolnictwo/ Village and Agriculture Quarterly, 4 (173), 123-139.
- Śpiewak R., (2015). Globalne siły a nowa klasa chłopska (Global forces and a new peasant class). Wieś i Rolnictwo/ Village and Agriculture Quarterly, 1.1 (166.1), 197-204.
- Bilewicz A., Śpiewak R., (2015) Enclaves of Activism and Taste: Consumer Cooperatives in Poland as Alternative Food Networks. Social Science Review (The social meaning of food. Special issue in English No. 3.
- Milczarek-Andrzejwska D., Śpiewak R., (2015). Organizacje rolnicze i ich wpływ na otoczenie - podejście teoretyczne z perspektywy socjologicznej i ekonomicznej (Organizations of farmers's influence on their own environment - theoretical discourse in sociological and economical perspective), Wieś i rolnictwo /Village and Agriculture Quarterly 4 (169) 2015, 67-76.
- Śpiewak R., (2015). Rural Area inhabitants in the Context of New Model of Rural Area Development. In: Zajda K., Michalska S. (eds.), Introduction, Young Researchers and the Problems of Polish Rural Areas, (pp. 15-30), Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
- Jasiński J., Michalska S., Śpiewak R. (2014). Rolnictwo ekologiczne czynnikiem rozwoju lokalnego - analiza wybranych przypadków (Organic farming as a factor of local development - an analysis of selected cases). In: Wyniki badań z zakresu rolnictwa ekologicznego realizowanych w 2013 roku (Research results on organic farming studies carried out in 2013), (pp. 434-447). Warsaw: Polish Ministry of Agriculture and Rural Development.
- Jasiński J., Michalska S., Śpiewak R., (2014). Rynki zakorzenione - koncepcja uruchomienia mechanizmów lokalnego rozwoju (Nested markets- a new mechanism for local developement). Wieś i rolnictwo /Village and Agriculture Quarterly 3(164) 2014, 105-123.
- Jasiński J., Michalska S., Śpiewak R., (2013). Rolnictwo ekologiczne czynnikiem rozwoju lokalnego - analiza wybranych przypadków. (Organic farming as a factor of local development- an analysis of selected cases)Warsaw: IRWiR PAN. Report commissioned by the Polish Ministry of Agricultural and Rural Development.
- Śpiewak R., (2012). Nowy europejski model rozwoju wiejskiego. Polska odmiana . (The new European model of rural development: the Polish case). In: Rosner A. (eds.) Społeczne i kulturowe zagadnienia przemian na wsi polskiej (Social andcultural aspects of changes in the Polish countryside), (pp. 167-187). Warsaw: IRWiR PAN .
- Śpiewak R., (2012). Definiowanie kategorii "wieś" na początku XXI wieku, czyli o kłopotach badacza obszarów wiejskich (Defining the category of "countryside" i the early XXI centry, the dilema of rural areas' resercher). Wieś i rolnictwo /Village and Agriculture Quarterly 3 (156)2012, 30-47.
- Halamska M., Śpiewak R., Michalska S., (2010). Les voies mise en oeuvre du programme LEADER en Pologne. In: Les acteurs locaux á l'épreuve du modele europeén LEADER (pp. 95-113), CEFRES and IRWiR PAN.
- Śpiewak R., (2009). Społeczności realizujące program LEADER - wyrównywanie czy pogłębianie zróżnicowań? (Communities in the process of LEADER programme implementation- creating equal opportunities or generating even greater inequaities pp.120-143 In: Tuziak A., Tuziak B., (eds.) Regionalny wymiar procesów transformacyjnych, zróżnicowania i podziały (The regional dimension of transformation processes, diversities and divisions), (pp 1-168......) . Warsaw: Scholar.
-
INNE PUBLIKACJE NAUKOWErozwiń
RAPORTY, EKSPERTYZY I INNE OPRACOWANIArozwiń
-
- Śpiewak R., et al. (2024). System jakości gwarancją dobrej wieprzowiny.
- Śpiewak R., et al. (2024). Raport dotyczący powołania organizacji parasolowej kooperatyw spożywczych w Polsce.
- Śpiewak R. Błesznowski B., Gąsiorowska A. (2022). Kooperatywy spożywcze w UE. Lekcje dla Polski. Projekt realizowany przez Fundację Kooperatywy Grochowskiej we współpracy z Fundacją im. Heinricha Bölla w Warszawie oraz EIT Food.
- Śpiewak R., et al. (2020). Towards a Sustainable Food System. Moving from food as a commodity to food as more of a common good
-
Jasiński J., Hałasiewicz A., Śpiewak R., Dominiak-Woźniak D. (2019). Stymulowania produkcji żywności ekologicznej.
- Jasiński J., Śpiewak R., Hałasiewicz A., Gelo-Kluczyńska M. (2017). System transferu wiedzy w rolnictwie ekologicznym.
- Jasiński J., Śpiewak R., (2016). Prorozwojowe wykorzystanie rolnictwa ekologiczengo w polityce I działaniach samorządów loklanych - analiza wybranych przypadków.
- Jasiński J., Michalska S., Śpiewak R., 2013: Rolnictwo ekologiczne czynnikiem rozwoju lokalnego - analiza wybranych przypadków. Raport IRWiR PAN.
CZŁONKOSTWO W ORGANIZACJACH
- Zaproszenie do Grupy Głównych Doradców Naukowych (Group of Chief Scientific Advisors) w ramach programu Europejskiego Mechanizmu Doradztwa Naukowego (SAM) w celu stworzenia raportu odpowiadającego na pytanie: Z punktu widzenia naukowego, w jaki sposób najlepiej przygotować system żywnościowy UE by stał się bardziej zrównoważony w aspekcie społeczno-ekonomicznym i środowiskowym?





